| А.А. Петрова. "Нечисть Японии: ёкаи, духи и сверхъестественное" |
|
|
| 12.10.2026 г. | |
|
А.А. Петрова. Нечисть Японии: ёкаи, духи и сверхъестественное / Москва: Издательство АСТ, 2026. — 272 с. — ISBN 978-5-17-168127-2
Сегодня ёкаи — неотъемлемая часть японской массовой культуры, знакомой миллионам людей по всему миру. Однако за яркими образами из аниме и манги стоит многовековая история, полная страхов, надежд и причудливой народной логики. Эта книга — путеводитель по миру японской нечисти, которая, согласно верованиям средневековых японцев, населяет мир вокруг: леса и горы, реки и моря, города и самые обычные дома. Автор рассматривает многообразие ёкаев: животные-оборотни, человекообразные монстры, таинственные огни, животные-"пророки", мифические чудовища, ожившая утварь и многое другое. В книге прослеживается эволюция образов ёкаев — от древних анимистических верований и синтоистских ритуалов до гротескных гравюр эпохи Эдо и героев современной массовой культуры. Особое внимание уделяется тому, как рождались эти образы: часть из них уходит корнями в глубокую народнуюверу, другая — плод воображения художников и писателей, создававших ёкаев для развлечения публики. Издание адресовано широкому кругу читателей, интересующихся японской культурой, фольклором и историей. ![]()
Оглавление Введение. ЗАГАДОЧНЫЙ МИР ЁКАЕВ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 Что такое ёкай? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Истоки: анимизм и синтоистские верования . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Ёкаи в древних хрониках и литературе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 Эмакимоно и первые изображения ёкаев . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 Расцвет в эпоху Эдо: искусство и массовая культура . . . . . . . . . . . . 11 Рождение науки о ёкаях . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 Ёкаи в современном мире . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 Структура книги. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13
Глава 1. ИНЫЕ Демоны Óни . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 Уси-они. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27 Демоны в женском обличье. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Ямауба — горная ведьма . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Ямахимэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Футакути-онна . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .43 Убумэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 Юки-онна и другие снежные ёкаи. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Цурара-онна. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Юкимба . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Юкифури-баба . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Юки-дзидзи. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59 Юки-вараси . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 Юкимбо и Юки-нюдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60 Тэнгу . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 Дзасики-вараси . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Водяные каппы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Умибодзу и иные опасности моря . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .80 Дух утопленника / Корабль-призрак . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Мондзя. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Хиими-сама . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Иппон-аси: одноногие ёкаи. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
Глава 2. ЖИВОТНЫЕ-ОБОРОТНИ Лисы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Тануки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .113 Фольклорные истории о превращениях тануки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Необычные звуки и «Оркестр тануки». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .122 Особо почитаемые тануки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 Кошки-оборотни: бакэнэко, нэкомата и кайбё. . . . . . . . . . . . . . . . . .127 История о кошке-оборотне Набэсимы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 История о кошке со станции Окадзаки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 История о кошке из Арима . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Кася: от огненной повозки к кошке-оборотню . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Нурэ-онна . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Пауки-оборотни . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Цутигумо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .143 Дзёрогумо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .145
Глава 3. ЦУКИМОНО — ОДЕРЖИМОСТЬ ДУХАМИ Кицунэ-цуки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .150 Инугами. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .157 Гэдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .160 Тобё . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .161
Глава 4. ЧЕЛОВЕКООБРАЗНЫЕ СУЩЕСТВА Онюдо. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 Микоси-нюдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 Рокурокуби . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .175 Нурарихён. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .180 Хитоцумэ-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 Тофу-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .184 Амэфури-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .185 Хитоцумэ-нюдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .187 Ноппэрабо и Нуппэппо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .188 Аканамэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .190
Глава 5. КАЙКА: ТАИНСТВЕННЫЕ ОГНИ Ониби . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 Хитодама . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 Инка . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 Кицунэби. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .202 Сирануи . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
Глава 6. ЦУКУМОГАМИ Волшебные зеркала: Сёмакё и Унгайкё . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 Фонарь Тётин-обакэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .212 Зонт Каракаса-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 Повозка Оборо-гурума . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .216 Кото-фурунуси. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .217 Бива-бокубоку . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 Сями-тёро . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .220 Цуно-хандзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .220 Ткань Иттан момэн . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 Косодэ-но тэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225
Глава 7. ЖИВОТНЫЕ-ПРОРОКИ ЁГЭНДЗЮ Камэ-онна . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .229 Дзиндзя-химэ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 Кудан. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .231 Амабико/Амахико . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 Ёгэн-но тори . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .233
Глава 8. МИФИЧЕСКИЕ ЖИВОТНЫЕ Дзисин-намадзу — гигантский сом. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .235 Комаину . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 Заключение . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 Приложения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248
|
|
| Последнее обновление ( 15.10.2026 г. ) |
| След. » |
|---|





