Menu Content/Inhalt
А.А. Петрова. "Нечисть Японии: ёкаи, духи и сверхъестественное" Печать E-mail
12.10.2026 г.
А.А. Петрова. Нечисть Японии: ёкаи, духи и сверхъестественное / Москва: Издательство АСТ, 2026. — 272 с. — ISBN 978-5-17-168127-2

Сегодня ёкаи — неотъемлемая часть японской массовой культуры, знакомой миллионам людей по всему миру. Однако за яркими образами из аниме и манги стоит многовековая история, полная страхов, надежд и причудливой народной логики. Эта книга — путеводитель по миру японской нечисти, которая, согласно верованиям средневековых японцев, населяет мир вокруг: леса и горы, реки и моря, города и самые обычные дома. Автор рассматривает многообразие ёкаев: животные-оборотни, человекообразные монстры, таинственные огни, животные-"пророки", мифические чудовища, ожившая утварь и многое другое. В книге прослеживается эволюция образов ёкаев — от древних анимистических верований и синтоистских ритуалов до гротескных гравюр эпохи Эдо и героев современной массовой культуры. Особое внимание уделяется тому, как рождались эти образы: часть из них уходит корнями в глубокую народнуюверу, другая — плод воображения художников и писателей, создававших ёкаев для развлечения публики. Издание адресовано широкому кругу читателей, интересующихся японской культурой, фольклором и историей.



Оглавление

Введение. ЗАГАДОЧНЫЙ МИР ЁКАЕВ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5

Что такое ёкай? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

Истоки: анимизм и синтоистские верования . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

Ёкаи в древних хрониках и литературе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8

Эмакимоно и первые изображения ёкаев . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10

Расцвет в эпоху Эдо: искусство и массовая культура . . . . . . . . . . . . 11

Рождение науки о ёкаях . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12

Ёкаи в современном мире . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13

Структура книги. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13

 

Глава 1. ИНЫЕ

Демоны Óни . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16

Уси-они. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27

Демоны в женском обличье. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34

Ямауба — горная ведьма . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34

Ямахимэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

Футакути-онна . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .43

Убумэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45

Юки-онна и другие снежные ёкаи. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49

Цурара-онна. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55

Юкимба . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55

Юкифури-баба . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56

Юки-дзидзи. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59

Юки-вараси . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59

Юкимбо и Юки-нюдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60

Тэнгу . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62

Дзасики-вараси . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71

Водяные каппы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75

Умибодзу и иные опасности моря . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .80

Дух утопленника / Корабль-призрак . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86

Мондзя. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89

Хиими-сама . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91

Иппон-аси: одноногие ёкаи. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93

 

Глава 2. ЖИВОТНЫЕ-ОБОРОТНИ

Лисы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97

Тануки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .113

Фольклорные истории о превращениях тануки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118

Необычные звуки и «Оркестр тануки». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .122

Особо почитаемые тануки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123

Кошки-оборотни: бакэнэко, нэкомата и кайбё. . . . . . . . . . . . . . . . . .127

История о кошке-оборотне Набэсимы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135

История о кошке со станции Окадзаки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135

История о кошке из Арима . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136

Кася: от огненной повозки к кошке-оборотню . . . . . . . . . . . . . . . . . 136

Нурэ-онна . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140

Пауки-оборотни . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143

Цутигумо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .143

Дзёрогумо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .145

 

Глава 3. ЦУКИМОНО — ОДЕРЖИМОСТЬ ДУХАМИ

Кицунэ-цуки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .150

Инугами. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .157

Гэдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .160

Тобё . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .161

 

Глава 4. ЧЕЛОВЕКООБРАЗНЫЕ СУЩЕСТВА

Онюдо. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

Микоси-нюдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170

Рокурокуби . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .175

Нурарихён. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .180

Хитоцумэ-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182

Тофу-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .184

Амэфури-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .185

Хитоцумэ-нюдо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .187

Ноппэрабо и Нуппэппо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .188

Аканамэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .190

 

Глава 5. КАЙКА: ТАИНСТВЕННЫЕ ОГНИ

Ониби . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193

Хитодама . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200

Инка . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202

Кицунэби. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .202

Сирануи . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204

 

Глава 6. ЦУКУМОГАМИ

Волшебные зеркала: Сёмакё и Унгайкё . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211

Фонарь Тётин-обакэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .212

Зонт Каракаса-кодзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215

Повозка Оборо-гурума . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .216

Кото-фурунуси. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .217

Бива-бокубоку . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219

Сями-тёро . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .220

Цуно-хандзо . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .220

Ткань Иттан момэн . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223

Косодэ-но тэ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225

 

Глава 7. ЖИВОТНЫЕ-ПРОРОКИ ЁГЭНДЗЮ

Камэ-онна . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .229

Дзиндзя-химэ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230

Кудан. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .231

Амабико/Амахико . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232

Ёгэн-но тори . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .233

 

Глава 8. МИФИЧЕСКИЕ ЖИВОТНЫЕ

Дзисин-намадзу — гигантский сом. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .235

Комаину . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239

Заключение . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244

Приложения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248

 

 

Последнее обновление ( 15.10.2026 г. )
 
След. »